Vorige week was ik een van de sprekers tijdens TURF 2025. TURF is een multidisciplinair multimedia festival over muziek, kunst, cultuur en technologie. Er zijn concerten, clubavonden, er is kunst en tijdens TURF talks gaat het over hoe technologie er in onze toekomst uit zal gaan zien.
Ik was als PUNK ethicus uitgenodigd voor een kritisch verhaal over tech en onze rol als punk burgers. Op mijn lijf geschreven. In een digital design agency achtige ruimte op een rond podium vertelde ik mijn verhaal.
Want voor mij vertelden Marlies de Gooijer en Marte Koeleman over hun werk bij Norday. Over hoe ze (AI) projecten realiseren en daarin erg op zoek zijn naar waarden die voor mensen belangrijk zijn. Hoe ze handvaten zoeken om met AI om te gaan, en hoe AI dingen mogelijk maakt die eerst nog konden. Kennis en ervaring die ze ruimhartig met ons deelden.
Daarna ik dus. Strak van start over Hollandse vrekkigheid via onze klimaatprins, over de onstilbare honger naar Meer Data Centers van Sam Altman en de slappe excuses van Sundar Pichai (Google) over de fouten die de AI modellen maken. En natuurlijk: het afwimpelen van verantwoordelijkheid naar society. Keihard in de aanval tegen de drie dominante narratieven in tech: Tech Is (als) God, Tech Is Evolutie en Frictieloos Leven Is Het Allergrootste Doel. En als toetje een stukje mensenrechten. De vraag is niet HOE we met ai gaan werken, de vraag is OF we het wel willen omarmen.
Het publiek was onder de indruk (er werd geknikt en soms gejoeld) maar mijn strenge inhoud was ook wat veel. Want niet alleen was ik kritisch op big tech, ik wilde ook de ontwerpsector op hun verantwoordelijkheid wijzen: als vormgevers van onze wereld kunnen we wel een tandje bijzetten. Ons werk moet groter zijn dan projecten. Verlamd zat het publiek in hun stoelen. Een senior publiek kan wat hebben dacht ik. Maar sommigen van jullie keken weg. Mijn fout.
De beste vraag na mijn lezing was dan ook deze: maar kunnen we ook kleinere stappen maken? En ja natuurlijk kan dat. Het is zelfs de enige manier.
Mijn les: het grote verhaal moet inderdaad verteld worden, maar meer vanuit verbinding. Dus ik daag jullie uit:
- We hebben de voorbeelden van mooie projecten nodig: zo leren we hoe we als sector goed omgaan met (big) tech binnen ons werk.
- Maar tegelijk moeten we ook samen groter denken. Grote stappen. Want als ontwerpsector hebben we veranderkracht. Dat is ons vak. Die kracht moeten we niet alleen voor opdrachtgevers gebruiken. Laten we die veranderkracht inzetten om de maatschappij te beschermen tegen de (big tech) mensenrechtenschendingen die ons nu om de oren vliegen.
Gelukkig was niet iedereen verdrietig: na afloop kwamen er drie jonge ontwerpers naar me toe. Wat fijn dat u eindelijk zegt wat onze docenten nooit wilden bespreken! Dit hadden we willen horen tijdens onze opleiding! En dat maakte me dan weer optimistisch.
Dus sorry, echt. Een goede lezing is verbindend, dat was deze niet. Maar ook sorry, not sorry namens de drie jonge ontwerpers. We hebben serieus werk te doen en van mensen die altijd meer geld willen gaat het niet komen.
Liefde <3